Görevleri

Kütüphanecilik Hizmetleri

İzmir Milli Kütüphanesinin en önemli görevi, sağladığı materyalleri en iyi şekilde araştırıcıların yararlanmasına sunmaktır.

Kurulduğu yıllarda henüz halk kütüphanelerinin olmadığı düşünüldüğünde önemli bir halk kütüphaneciliği hizmetini gerçekleştirmiştir. Ödünç Kitap Verme Servisi, Çocuk Bölümü ,Gezici Kütüphane Hizmeti ve Şube Kütüphaneleri bunun canlı kanıtıdır.

Diğer yandan İzmir’de yaşayan çeşitli din ve ırktan oluşan karışık bir nüfusa sahiptir. 20.yüzyılın başlarında yabancı kültürüne karşı Türklerin kurduğu önemli bir kültür kurumudur.

Ayrıca, ulusal Milli Kütüphanenin ( Ankara ) henüz kurulmadığı dönemde Atatürk’ün direktifleriyle çıkarılan Derleme Yasasının temeli İzmir Milli Kütüphanede atılmıştır.

Kültürel Etkinlikler

Kütüphane belli zamanlarda toplantılar, sergiler düzenlemektedir.33 yıldır kentimizde sürdürülen “Geleneksel Perşembe Konferansları” halkın aydınlatılması amaçlamaktadır.

İzmir Milli Kütüphane 103 yıllık bilgi birikimini araştırıcıların, ilim dünyasının yararlanmasına sunmak en başta gelen görevidir.

Projeler

İzmir Milli Kütüphane, zaman içinde gereksinim duyulan konularda projeler hazırlamaktadır.

Bunlar;

-İzmir Milli Kütüphane Ek Bina Projesi:
Kütüphane iki binada hizmet sunmaktadır.Buna karşın her geçen gün koleksiyonu artırması sonucu yeni bir ek yapı projesinin gerçekleştirilmesinde Büyükşehir Belediyesi ve İzmir Valiliğinin katkılarıyla gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.

-Milli Kütüphane koleksiyonun bibliyografik künyelerini sayısal ortama aktarılması projesi.
Kütüphanede bulunan materyallerin bibliyografik bilgilerinin sayısal ortama aktarılması çalışmalarına başlanmıştır. Bu amaçla 1987-2002 yılları sayısal ortama aktarılmıştır.Aktarma işlemi sürdürülmektedir.

-Yazma ve Nadir Eserlerin Görüntülü Sisteme Aktarılması :
Proje ile İzmir Milli Kütüphanenin koleksiyonu arasında yer alan Yazma ve Nadir eserlerin orijinal görüntüleri bilgisayar ortama aktarılarak bilgi ve araştırma çevrelerini internet üzerinden sunulması amaçlanmıştır.

-Arap Harfli Türkçe Kitapların Katalog Basımı:
Kütüphane Derlemeleri arasında bulunan Arap Harfli Türkçe Kitapların kataloglarının hazırlanıp basımının gerçekleştirilmesi hedeflenmektedir.

 

I.Milli kütüphane ve Sinema Binalarının Yapı Özellikleri

Mimar Tahsin Sermet Bey’in verdiği son şekil içerisinde Millî Kütüphane ve sinema binaları bugün İzmir’in tarihi eser kapsamın içinde değerlendirebileceğimiz en orijinal yapıları arasındadır. Bu binalar, 20. yüzyılın başlarından Cumhuriyet’in ilk yıllarına kadar geçen sürede modalaşmış olan ve öncülüğünü Mimar Kemâlettin ve Vedat Beylerin yaptığı Neo-klasik Türk Mimarîsi denen tarza uygun olarak yapılmıştır. Başka bir deyişle Mimar Tahsin Sermet Bey, inşa ettiği sinema ve kütüphane binalarıyla bu mimari ekolün İzmir’deki en önemli temsilcisi olmuştur. İzmir’de aynı tarzda yapılmış diğer binalar arasında Büyük ve Küçük Kardiçalı iş hanları ve Borsa binası ve İş Bankası’nın eski binası sayılabilir. Ne yazık ki bunlardan Küçük Kardiçalı Han ile İş Bankası binası bugün yıkılmış olup yerlerine yeni binalar yapılmıştır.

Millî Kütüphane Sineması, hem dış cephe hem de içyapısı itibariyle orijinal ve estetik özellikler taşıyan bir yapıdır. Nemci Ülker’in bu konuda verdiği bilgiye göre “Binanın cephesinde zeminden kubbeye geçerken kubbenin ağırlığını hafifleten, aynı zamanda kubbenin açılma kuvvetine karşılık hem mimari hem de estetik güzellikte, teknik bir zorluk olarak iki destek işlevli, zarif görünümlü bir ağırlık kubbesi bulunur. Zeminde ise iki mermer sütunla ayrılmış, sivri kemerli üç ahşap kapı yer almaktadır. Kapısının üstünde geniş saçaklı yağmurluk ve üzerinde de sekizgen geçmeli ahşap pencere parmaklıkları dikkati çeker.

Ana giriş kapısının üzerinde kubbe ile zemin arasında ikinci kat olarak inşa edilmiş olan kaş kemer, bir çerçevenin içinde olmak üzere de üçlü yuvarlak kemerli pencereler vardır. Ayrıca sağ ve solda yağmur sularını toplayacak çörtenler bulunur. Binanın üst örtüsü kubbe ile sağlanmıştır. Kubbe kuşağı ile pencereler üzerindeki alınlıkta rumî süslemeler vardır. (…) Pencereler üzerinde mavi zemin üzerine kırmızı renkli figürlerle işlenmiş Kütahya çinileriyle süslenmiş olan alınlıklar, yapının bütününe ayrı bir güzellik katar.

Kütüphane ve sinemanın (operanın) kesiştiği sağır duvarın dış orta kesiminde bu durumu hareketlendiren mermerden yapılmış oyma işlemeli nefis bir niş yer almıştır.”

Sinemanın iç yapısı ve süslemeleri dış yapı kadar dikkat çekicidir. Sinemadaki elektrik sistemi binanın mimarisi ile uyumlu, stilize edilmiş şark tipi zengin avizeler ve şark atmosferini veren kandillerle donatılmıştır. Salonun ortasından aşağıya sarkan zarif bir büyük avize bu uyuma egzotik bir hava katmaktadır. Bina içinde yer yer çini panolar bulunur. Balkonun altını oluşturan tavan ise tamamen Türk nakışlarıyla bezenmiştir. Salonun yan duvarını, ressam Naci Kalmukov tarafından yapılmış Türk ve Batı temaşa sanatını konu alan dört tane fresk pano süslemektedir. Alan olarak 120 metrekareyi bulan sahne ise en büyük tiyatro ve konser gruplarının sanatlarını icra etmelerine son derece elverişli bir şekilde düzenlenmiştir.

İlk şekline 17 Mart 1919’da yapılan Müdafa-i Hukuk-ı Osmaniye Cemiyeti’nin tarihi kongresine, yeni binasında ise Atatürk’e yapılan İzmir suikastı dolayısıyla kurulan İstiklâl Mahkemesi’nin duruşmalarına sahne olan Millî Sinema, 1978 yılında İzmir Devlet Opera ve Balesi için kullanılmak üzere Kültür ve Turizm Bakanlığı’na kiralandıktan sonra bu amaca uygun bazı değişikliklere uğramıştır. Bakanlık burayı kiraladıktan sonra binanın üslubuna fazla dokunmadan yeni düzenlemeler yapmıştır. Böylece yapılan sahneyi genişletme çalışmaları sırasında sahne üzerindeki Türk stili rumîlerle bezeli alınlıkla birlikte iki zarif köşe kapısı iptal edilmiş, opera ve bale için gerekli bir orkestra çukuru açılmıştır. Salondaki koltuklar seyrekleştirilerek yeniden yapılmış ve eskiden olduğu gibi yine kırmızı kumaşlarla kaplanmıştır. Halihazır durumda sinemanın birinci katındaki salonda 224, asma katında ise 120 olmak üzere toplam 344 koltuk bulunmaktadır. Bu haliyle opera ve bale salonu; locaları, geniş fuayesi, geniş ve yüksek sahnesi, kulisi ve orkestra çukuruyla, ayrıca ideal akustik yapısıyla İzmir’in konser, opera, bale, halk dansları, tiyatro v.s. gibi sanatsal faaliyetleri için en uygun salondur.

Sinema ile aynı mimari üsluba sahip olan kütüphane binası da dış cephesi ve iç dekorasyonu bakımından çok zarif ve estetik bir görünüme sahiptir. Esasen iki katlı olan binanın zemin katında iki yönetim odası, okuma salonu ve kitap depoları vardır. Üst katta ise vakıf yönetim makamı ve yine depolar bulunmaktadır. Kütüphanede bulunan eski ahşap kitap dolapları her biri bir sanat eseri sayılabilecek değerdedir. Gürgenden yapılmış olan bu dolaplar, Hamidiye Sanayi Mektebi öğretmenlerinden Giritli İbrahim Bey tarafından II. Meşrutiyet döneminde yapılmıştır.

Bütçe

Önceleri Dernek daha sonra ise vakıf yoluyla yönetilen kütüphane, devletten sürekli bir yardım almamıştır.

Kütüphane hizmetlerini sürdürebilmesi için zorunlu personel maaşları, ısınma aydınlanma, iletişim, temizlik,onarım ve bakım,kitapların onarımı,kitap sağlanması için gerekli bütçe kendi öz kaynaklarından sağlanmaktadır. Bu giderler Milli Sinema Elhamra (bugünkü Devlet Opera ve Bale) ile Milli Kütüphane iş hanı kiralarıdır.
Ayrıca bazı kişi ve kurumların bağışlarını da burada belirtmek gerekmektedir

Personel

İzmir Milli Kütüphane, Milli Kütüphane Vakfı’nın atadığı personel tarafından yönetilmektedir. Bu personel başta Müdür olmak üzere toplam 14 kişidir.Bu personel Merkez ve Şube kütüphanelerinde en iyi hizmeti sunmanın çabasındadırlar.

Koleksiyon


a) Derleme yoluyla…1934 yılında kabul edilen 2527sayılı Basma Yazı Derleme Kanunu hükümlerine göre Türkiye’de yayınlanan her yapıtın bir nüshası İzmir Milli Kütüphane’ye gönderilmektedir. İzmir Milli Kütüphanesi Ulu önderimiz Mustafa Kemal Atatürk’ün ziyaretinden sonra gerçekleştirilen yasa, güncelleşmesi düşüncesiyle yapılan kanun tasarısında İzmir Milli Kütüphane çıkarılmak istenmektedir.İzmir Milli Kütüphane dört kanaldan sağlandığı basılı ve görsel materyalleri gerekli teknik işlerde geçirdikten sonra araştırıcıların hizmetine sunmaktadır. Bu kanallar;

b) Bağış yoluyla : Kütüphane çeşitli kişi ve kuruluşlar tarafından yapılan bağışlar koleksiyonun önemli bir bölümü oluşturur.

c) Satın alma yoluyla: Çok az sayıda olmasına karşın satın alma yoluyla da belirli yapıtlar satın alınmaktadır.

d) Değişim yoluyla; Bu yolla da çok az olmasına karşın döküman sağlanmasına çalışılmaktadır.

Kütüphanemizde 2009 yılı sonunda itibariyle koleksiyonu aşağıdadır.

Kitap:910.000 Adet
Dergi:4800
Gazete:7400

Basma Yazı ve Resimleri Derleme Kanunu

Kanun Numarası: 2527

Yayımlandığı R. Gazete : Tarih : 2/7/1934 Sayı : 2741

Madde 1- Türkiye ‘de her türlü baskı usulleriyle basılıp neşredilen ikinci maddede yazılı basma yazı ve resimleri basanlar bunların beş nüshasını Maarif vekaletinin emrine vermeye mecburdurlar.

Madde 2- Birinci Maddeye göre verilmesi mecbur olan basma yazı ve resimler şunlardır. Gazeteler, ajans tebliğleri, mecmualar, kitaplar, risaleler, tahsil tezleri, haritalar, atlaslar , Tablolar, oyma baskılar (Gravür), her çeşit resimler, sanat kıymetini haiz duvar ilanları, Kılavuzlar, planlar, krokiler, destan ve şarkı mecmuaları musiki notaları, dans notaları Ve tiyatro piyesleri, cemiyet ve şirketlerce neşredilen raporlar, her çeşit kataloglar, Takvimler, yıllıklar, yıl açlar ve muhtıralar. Memleketin kültür hayatıyla alakası olduğu Maarif vekilliğince tespit ve ilan olunan eserler de bu mecburiyete tabi tutulabilir.

Madde 3- Yukarıdaki maddede yazılı eserler azami on beş gün içinde Maarif vekaletinin bu işle alakalı teşkilatına gönderilmek üzere makbuz mukabilinde mahalli maarif idarelerine verilecektir.

Madde 4- Hükümetçe mahrem tutulan neşriyat müstesna olmak üzere resmi matbaalar veya resmi müesseseler tarafından çıkarılan basma yazı ve resimler de kanun hükmüne tabidir.

Tahviller, çekler ve pullarla kıymetli kağıtlar da üzerlerine iptal edildiği işaret ait olduğu Vekalet, daire ve müesseseler tarafından üçüncü maddede yazılı teşkilata verilir.

Madde 5- Birinci Maddede Yazılı Mecburiyetten aşağıda gösterilen basma yazı ve resimler müstesnadır:

a) Resmi dairelerin cetvelleri, makbuzları , formüllerin, başlıklı kağıt ve zarfları gibi her türlü hizmet evrakı;

b) Ticarethanelerin, şirketlerin ve fabrikaların tarife, etiket, fatura, defter, ilan gibi basma yazı ve resimleri,

c) Davet tezkereleri, kartvizitler, adres ve ilan kartları , başlıklı kağıt ve zarflar ve lokantaların yemek listeleri gibi şahsi basma yazı ve resimler ve her nevi biletler.

Madde 6-Tadilen veya aynen tekrar tablonun hatta yalnız kabı değişen eserlerin de tekrar verilmesi mecburidir.

Madde 7- Türkiye’de mütekkin hakiki ve hükmü şahıslar tarafından, Türkiye’de neşredilmek Üzere, ecnebi memleketlerde bastırılarak Türkiye’ye ithal edilen eserler dahi işbu kanun Hükümlerine tabidir. Ancak bu türlü eserleri üçüncü maddeye göre Hükümete vermekle bu eserlerin Türkiye’deki neşirleri mükelleftir.

Madde 8- Bu Kanuna göre derlenecek eserler aşağıda yazılı yerlere verilir.

a) Bir nüsha Milli Kütüphaneye ( Bu Kütüphane teşkil oluncaya kadar derlenen basma yazı ve resimler Maarif vekilliğinin bu işe memur edilen teşkilatı tarafından hıfz olunur)
b) Bir nüsha Ankara Umumi Kütüphanesine;
c) Bir nüsha İstanbul Üniversitesi Kütüphanesine,
d) Bir nüsha İstanbul Umumi Kütüphanesine,
e) Bir nüsha İzmir Umumi Kütüphanesine,

Madde 9- Forma forma, cüz cüz veya cilt cilt çıkarılan kitap ve sair basma yazı ve resimlere ait mecburiyetler de her forma cüz veya cildin çıkarılan nüshalarının verilmesi Suretiyle ifa olunur.

Madde 10- (Değişik : 08/02/2008 tarih, 26781 sayılı R.G. Kanun: 5728/81.md) Verilmesi mecburi olan basma yazı ve resimleri müddeti içinde vermeyenlere mahalli mülki amir tarafından iki yüz Türk Lirası İdari para cezası verilir. Ayrıca, verilmesi gereken basma yazı ve resimlere el konularak Milli Eğitim Bakanlığına Devredilmek üzere Mülkiyetinin kamuya Geçirilmesin karar verilir.

Madde 11- Usulü dairesinde aldıkları ruhsatnamelerle Türkiye’de hafriyat yapan yabancı Mütehassıs ve alimler yaptıkları bu hafriyata ait olarak Türkiye Dışında bastırıp neşrettir dikle ri eserlerin altı nüshasını maarif vekilliği emrine vermeğe mecburdurlar. Bu gibilere hafriyat İçin izin verildiği sırada bu madde hükmüne riayet edeceklerine dair kendilerinden yazılı taahhüt alınır.

Bu maddeye göre Maarif vekilliği emrine verilen nüshalar aşağıda yazılı yerlere dağıtılır.

a) İki nüsha Milli Kütüphaneye (Bu kütüphane teşkil Oluncaya kadar Maarif vekilliğinin derleme işlerini görecek teşkilat tarafından hıfz olunur);
b)Bir nüsha Ankara Umumi Kütüphanesine,
c) Bir Nüsha Maarif Vekilliği Müzeler Dairesi Kütüphanesine,
d) Bir nüsha İstanbul Asarı atika Müzeleri Kütüphanesine;
e) Bir nüsha Türk Tarihi Tetkik Heyeti Kütüphanesine;

Madde 12- Hükümetçe menolunan ve müsadere edilen basma yazı ve resimlerin beş nüshası bu işe memur makamlar tarafından Maarif vekilliği emrine teslim olunur. Şu kadar ki açıkta tutulması caiz görülmeyen böyle basma yazı ve resimler kilit altında ayrıca muhafaza olunur.

Madde 13- Bu Kanunda gösterilen vazifeleri yapmakla beraber derlenen eserleri teslim almak, tasnif, kayıt ve muhafaza etmek ve her nevi kitabiyat fihristlerini tanzim ve neşretmek işleriyle uğraşmak üzere derece, adet ve maaşları (1) Numaralı cetvelde gösterilen memurlar, 2287 numaralı kanun 23 üncü maddesine bağlı cetvelin (Maarif Daireleri) kısmına İlave olunmuştur.

Madde 14- 1452 numaralı kanun 2nci maddesine bağlı cetvelin Maarif vekaleti kısmında Devlet Matbaası kadrosunda derece adet ve maaşları (2) numaralı cetvelde gösterilen Memuriyetler çıkarılmıştır.

Madde 15- Bu kanun neşri tarihinden müteberdir.

Madde 16-Bu kanun İcra Vekilleri Heyeti Memurdur.